પશ્ચિમ એશિયા (મિડલ ઈસ્ટ) અત્યારે વિનાશક જંગની જ્વાળાઓમાં સપડાયેલું છે. ઈરાન વિરુદ્ધ અમેરિકા અને ઈઝરાયેલના સંયુક્ત સૈન્ય અભિયાનના છઠ્ઠા દિવસે સ્થિતિ અત્યંત ગંભીર બની ગઈ છે. એક તરફ રણમેદાનમાં લોહીની નદીઓ વહી રહી છે, ત્યારે બીજી તરફ ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ વિશ્વને શાંતિ અને સંવાદનો માર્ગ બતાવ્યો છે. ફિનલૅન્ડના પ્રતિનિધિઓ સાથેની ઉચ્ચસ્તરીય મુલાકાત દરમિયાન PM મોદીએ આ વૈશ્વિક સંકટ પર ભારતનું સ્પષ્ટ વલણ રજૂ કર્યું હતું.
સંવાદ અને કૂટનીતિ જ એકમાત્ર રસ્તો: PM મોદી
વડાપ્રધાન મોદીએ ફિનિશ પ્રતિનિધિમંડળ સાથેની ચર્ચામાં પશ્ચિમ એશિયા અને યુક્રેન સંઘર્ષનો ઉલ્લેખ કરતા જણાવ્યું હતું કે, "કોઈપણ જટિલ મુદ્દાનું નિરાકરણ સૈન્ય સંઘર્ષ કે યુદ્ધ દ્વારા લાવી શકાતું નથી." તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે ભારત અને ફિનલૅન્ડ બંને 'કાયદાના શાસન' (Rule of Law) અને રાજદ્વારી વ્યૂહનીતિમાં વિશ્વાસ ધરાવે છે. PM મોદીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે ભારત હંમેશા એવા પ્રયાસોનું સમર્થન કરશે જે યુદ્ધનો વહેલો અંત લાવે અને વિશ્વમાં શાંતિ સ્થાપે. આ ઉપરાંત, તેમણે આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓમાં સુધારાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો અને આતંકવાદને જડમૂળથી ઉખેડી ફેંકવાની ભારતની કટિબદ્ધતા દોહરાવી હતી. ભારત-ફિનલૅન્ડ વચ્ચે AI, 6G ટેલિકોમ અને ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટિંગ જેવા હાઈ-ટેક ક્ષેત્રોમાં સહયોગ વધારવાની પણ તેમણે વાત કરી હતી.
રણમેદાનની સ્થિતિ: ઈરાની નૌકાદળને મોટો ફટકો
જમીની હકીકત જોઈએ તો, પશ્ચિમ એશિયામાં યુદ્ધ અત્યંત ભયાનક વળાંક લઈ રહ્યું છે. છેલ્લા છ દિવસમાં મૃત્યુઆંક 1000ને પાર કરી ગયો છે. અમેરિકા અને ઈઝરાયેલના દળોએ હિંદ મહાસાગરમાં ઈરાની નૌકાદળ પર મરણતોલ હુમલો કર્યો છે. ઈરાનનું ગૌરવ ગણાતું યુદ્ધજહાજ 'આઈઆરઆઈએસ ડેના' (IRIS Dena) સબમરીન હુમલામાં ડૂબાડી દેવામાં આવ્યું છે.
અમેરિકાએ દાવો કર્યો છે કે તેણે હવે ઈરાની આકાશ (Air Space) પર સંપૂર્ણ નિયંત્રણ મેળવી લીધું છે. અત્યારે તેહરાનમાં સ્થિત ઈરાની રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સ (IRGC) ના હેડક્વાર્ટર અને રાષ્ટ્રપતિ કાર્યાલય પર સતત બોમ્બમારો થઈ રહ્યો છે.
ઈરાનમાં સત્તા પરિવર્તન અને અનિશ્ચિતતા
સર્વોચ્ચ નેતા આયતુલ્લા અલી ખામેનેઈ અને અન્ય ટોચના નેતાઓના નિધન બાદ ઈરાનમાં નેતૃત્વનું સંકટ ઊભું થયું હતું. જોકે, હવે તેમના પુત્ર મૌજ્તબા ખામેનેઈને નવા ઉત્તરાધિકારી જાહેર કરવામાં આવ્યા છે. યુદ્ધની આ આગમાં નવું નેતૃત્વ ઈરાનને કઈ દિશામાં લઈ જશે તે જોવું રહ્યું.
