અમદાવાદમાં નવરાત્રિ હવે માત્ર શેરી-પોળોના ગરબા કે પરંપરાગત ભક્તિભાવ પૂરતી સીમિત નથી રહી, પણ તે કરોડો રૂપિયાના એક વિશાળ મોસમી ઉદ્યોગમાં ફેરવાઈ ગઈ છે. ખાસ કરીને પશ્ચિમ અમદાવાદના વિસ્તારોમાં આયોજિત થતા મેગા કોમર્શિયલ ગરબા પાછળ આ વર્ષે અંદાજે રુ.200 થી રુ.400 કરોડનો કારોબાર ચાલી રહ્યો છે. નવથી દસ દિવસના આ એક-એક આયોજનનું કુલ બજેટ રુ.50 લાખથી શરૂ કરીને રુ.10 કરોડ સુધી પહોંચી જાય છે.
જમીનનું ભાડું અને કરોડોના ડેકોરેશન સેટઅપ
કોમર્શિયલ ગરબામાં સૌથી મોટો ખર્ચ પ્રાઈમ લોકેશન પર ગ્રાઉન્ડ મેળવવાનો અને ભવ્ય સેટઅપ ઊભો કરવાનો હોય છે. એસ.જી. હાઈવે, સિંધુભવન રોડ અને બોપલ જેવા વિસ્તારોમાં માત્ર 10 દિવસ માટે પાર્ટી પ્લોટ કે ખુલ્લી જમીનનું ભાડું રુ.10 લાખથી રુ.60 લાખ સુધી પહોંચે છે. ખેલૈયાઓને આકર્ષવા માટે આયોજકો ફિલ્મી સેટ જેવા થીમેટિક ડેકોરેશન તૈયાર કરાવે છે, જેનો ખર્ચ રુ.1 કરોડને વટાવી જાય છે. ઉદાહરણ તરીકે, દક્ષિણ બોપલમાં આવેલા એક ગરબા ગ્રાઉન્ડ પર માત્ર ‘વડના ઝાડ’ (Banyan Tree) નું વિશાળ સેટઅપ ઊભું કરવા પાછળ જ રુ.1.75 કરોડ ખર્ચાયા છે.
સાઉન્ડ, સિંગર્સ અને VIP કલ્ચર
ગ્રાઉન્ડ પર વાતાવરણ જમાવવા માટે અત્યાધુનિક લાઈટિંગ અને કોન્સર્ટ લેવલની સાઉન્ડ સિસ્ટમ પાછળ રુ.80 લાખ સુધીનો ખર્ચ સામાન્ય બની ગયો છે. બીજી તરફ, ટોચના લોકગાયકોની માગ એટલી વધારે છે કે તેઓ પ્રતિ રાત્રિ રુ.50 લાખથી લઈને રુ.1 કરોડ સુધીની ફી લે છે. મોટા ગ્રાઉન્ડ્સ પર રોજ 30 હજારથી વધુ લોકો એકઠા થતા હોવાથી સામાન્ય એન્ટ્રી પાસ ઉપરાંત કોર્પોરેટ પરિવારો માટે ₹1.2 લાખ સુધીના લક્ઝરી VIP ટેબલ અને લાઉન્જ ઓફર કરવામાં આવે છે.
ખર્ચ કરોડોમાં, પણ નફો કેટલો?
ઉપરથી આ ઝાકઝમાળ ગમે તેટલી નફાકારક દેખાતી હોય, પરંતુ આયોજકો માટે આ જોખમી બિઝનેસ છે. ગ્રાઉન્ડ, આર્ટિસ્ટ, સાઉન્ડ, સિક્યુરિટી અને પાર્કિંગના તોતિંગ ખર્ચ બાદ આયોજકોનો ચોખ્ખો નફો માત્ર 2% થી 15% વચ્ચે જ રહે છે. તેથી આખો પ્રોજેક્ટ માત્ર ટિકિટના વેચાણ પર નિર્ભર રહેવાને બદલે મોટી કોર્પોરેટ બ્રાન્ડ્સની સ્પોન્સરશિપ અને સ્ટોલ્સના ભાડા પર આધાર રાખે છે. આ નવ દિવસો દરમિયાન અમદાવાદમાં હજારો વેન્ડર્સ, સાઉન્ડ ટેકનિશિયનો, ઈવેન્ટ વર્કર્સ અને સિક્યુરિટી સ્ટાફ માટે આખા વર્ષની સૌથી મોટી કમાણી ઊભી થાય છે.
